-
Rize Pazar Bucak Köyünün Web Sitesi / 3. Yıl
 
  • Anasayfa
  • Açaba
  • Forum
  • Fotoğraflar
  • Müzikler
  • Videolar
  • Ziyaretçi Defteri
   Kullanıcı Adı:   Şifre: Hatırla:   Üye Ol  Şifremi Unuttum                   

Menü
Haberlere Yapılan Son Yorumlar
Yöresel Haberler
Son Girişler
eser (503584.dakika Önce)
Mehmetali (1103458.dakika Önce)
ertanliman5353 (1194618.dakika Önce)
tevfikkucuk (1199338.dakika Önce)
PaPaVeRo (1205207.dakika Önce)
İstatistikler
Üyeler
Son üyemiz : ertanliman5353
Bugün : 0
Dün : 0
Kayıtlı üye : 384

Aktif Üyeler
 Aktif üye yok..
Sitede aktif
Üye : 0
Misafir : 3
Toplam : 3
Rekor : 47 kişi 17.08.2009
IP No : 38.107.191.91
Site sayacı
Bugün Tekil : 7
Bugün Çoğul : 7
Bugün Toplam : 14
----------------
Dün Tekil : 14
Dün Çoğul : 14
Dün Toplam : 28
----------------
Halk_Oyunları

Düğünlerde,göçlerde horon oynanır.Horon,tulum eşliğinde kalabalık bir grubla,kadın ve erkek beraber oynanan yöresel bir oyundur. Tulum Hemşin'de çalınan tek halk çalgısıdır.Bu halk çalgısı Batı Türkistan'dan İran,Erzurum,Rize ve Artvin yöresine gelerek Türklerin tarihsel göç yollarını izleyen çok eski bir halk çalgısıdır.

TEKNİK ÖZELLİKLERİ

Tulumda aktif olarak kullanılan beş tam ses vardır ve oktav`ı yoktur,koma sesi vardır. Son zamanlarda altı sesli tulum`lar denenmiş fakat pek başarı sağlanamamıştır.
Tulumun ses tonu "si" "lâ" "sol" karar sesiyle,tını`sı güzel olan ses elde edilir. Diğer ses tonlarında tulum istenilen sesi vermez. Tulumun orjinal sesi "si" ve "lâ" dır.

                           TULUMUN YAPISI                              
kuzeymavi.com

 

 

DUDULA (AĞIZLIK)
Tulumu şişirmek için kullanılan dudula; yuvarlak bir ağacın içi delinerek yapılır ve hava geriye kaçmasın diye iç tarafına naylon`dan bir kapak yapılıp raptiye ile tutturularak havanın geri gelmesi önlenir.

GÖVDE (DERİ KISMI)
Tulumun gövdesi genellikle keçi derisinden yapılır. Keçinin özellikle bir yaşında olmasına dikkat edilir. Çünki bir yaşından küçük olan keçilerin derisi yumuşak (taze) olduğundan çabuk deforme olur. Keçi kesildikten sonra derisi çok dikkatli bir şekilde delinmeden tulum olarak çıkartılır. Suyla karışık ateş külünde 2-3 gün bekletildikten sonra tüylerin dökülmesi sağlanır ve tabaklama işlemi yapıldıktan sonra baş tarafı ve arka kısmı içeri gelecek şekildetersten sıkıca bağlanır. Ön ayaklarının birine dudula bağlanarak şişirilip asılır. Kuruduktan sonra sürekli yumuşak kalması için badem yağı yada gliserin sürülür. (yağ ile bakım yapılmadığı süreçte deri kuruyup çatlar ve hava kaçırır bu yüzden tulum özelliğini yitirir) Tulumun  cephesinin güzel görünmesi için üzerine değişik renk ve desenlerle kılıf yapılır.
 

NAV (SES VEREN KISIM)

 

kuzeymavi.comTulumun en önemli kısımı nav`dır. Nav özellikle şimşir ağacından yapılır. Yaklaşık 40 derece eğri şimşir ağacının içini düzgün bir şekilde oyduktan sonra analıklar dediğimiz delikli 10mm çapında boruları ve kamıştan özel olarak yapılan çibun dediğimiz sipsi`leri özenle ve düzgün şekilde nav`a yerleştirilir. Burada önemli olan iki adet sipsininde aynı sesi vermesidir. Analıklarda 6mm delinmiş 5 adet çift sıra delik vardır ve yanyana olan bu deliklerden çıkan seslerin aynı ayarda olması şarttır aksi taktirde ses bozuk çıkar. Sesler ayarlandıktan sonra nav`ı tulumumuzun diğer koluna bağlıyoruz ve tulumumuzu şişiriyoruz. Hava taziğinden doğan güçle sipsilere gelen baskı sesin çıkmasına yol açar parmak vuruşları ile ses notalara dönüşür.

TULUM İSMİ NERDEN GELİYOR 

Tulum tabiri Bütün Türk lehçesinde vardır.Adı,en eski eser sayılan Kaçkarlı Mahmut un “ Divan-ı Lügat-i Türk “ adlı eserinde ,tulum ismi “ Tolum” olarak kullanılmıştır.Tulum ismi Rumca bir kelime olmamasına rağmen Rumlarda tuluma , tulum derler.Türk lerde bu çalgının halk diline mahsus adı tulum dur.         Çağatay sözlüğünde ise ,tulugum ve tulum şekilleri vardır.Örnek olarak Babur Şahin meşhur “Babürname” adlı eserinde geçen tulum kelimesi ile Çağataylara ait eski metinlerde kullanıldığı görülmektedir.Bu nedenle tulum kelimesinin çok eskilere dayandığı aşikardır.         Trabzon ve Artvin yörelerinde kullanılan gayda ya yerlilerin ,tulum isminden başka,deri büyük olursa guda veya goda denilmektedir.Goda simi aslen tulumdur.Derinin ağızlık kısmına  goda.asıl deri kısmına da gövde adını vermişlerdir. Bu çalgının Bulgar kabileleri ile ilişki kuran Türkler tarafından Tuna boylarına gittiği söylenmektedir.Bulgaristan,Sırp,Hırvat,Slavlar ve İspanyol dilerinde Tulum “Gayda” olarak geçmektedir.Gayda kelimesi,gövde, gövde ninde kaba anlamında olduğu belirtilmiştir.Bir zamanlar bu çalgının Türkler arasında gayda ve tulum düdük olarak kullanılmıştır.Artvin yöremizde tulum ve zurnaya  gayda,kayda be göğde denilmiştir.

         Orta Asya dan batıya göç eden Türkler tuluma “Sipsi” ismini verdiler.Artvin in Yusufeli ilçesinde tuluma “Tuluğ” Hopa ve çevresinde ”Tulumi” bazi yerlerde ise “Çimon” denilmektedir.Gürcistan ın Zugididi isimli yerleşim bölgesinde lazca konuşulmaktadır.Yöremizde çalınan tulum o bölgede de çalınmaktadır.Oradaki tulumda ufak değişiklikler vardır. Zugididi da tuluma “Gudatri” denmektedir


Arkadaşına Gönder
[1]

Rize Pazar Bucak Köyü (Açaba) Web Sitesi 2006 - 2009 © Copyright WwW.aCaBaLi.CoM 3. Yıl
AspSitem
Bu sayfa: 0,13 saniyede yorumlandı.